Wie nog aan een nieuwe installatie werkt, heeft er meteen een reden bij om voor Victron te kiezen — de accubewaking, de laders en het scherm komen dan van één firma en integreren gemakkelijk.
In het Engels heet die de Boat Page. Het is een extra scherm naast de bestaande Brief- en Overview-pagina’s, gemaakt voor elektrische en hybride boten. Je ziet het op het aangesloten scherm (bij ons een GX Touch 50) en, misschien nog wel handiger, op afstand via VRM, gewoon op je telefoon.
De boot-pagina: alles op één scherm
De boot-pagina brengt bij elkaar wat je onderweg echt wilt weten. De laadtoestand van de accu en de Time-to-Go — de resterende vaartijd bij het huidige verbruik. Het aandrijfvermogen op dat moment, en de verbruikers op het 12V- en 230V-net. Aan de zijkant de gashendelstand: vooruit, neutraal of achteruit. Onderin het toerental. En zodra er een GPS aanhangt, verschijnt de snelheid groot in het midden.
Bij elkaar het overzicht waarvoor je vroeger een apart scherm kocht.
Hoe de data op de boot-pagina komt
Victron biedt drie manieren om de gegevens op de pagina te krijgen. De volledigste is een elektrische aandrijving die zelf op het NMEA 2000-netwerk zit — die wordt automatisch herkend, inclusief toerental en gashendelstand. Heb je dat niet, dan volstaat een SmartShunt, ingesteld als DC Energy Meter → Electric Drive: dan zie je vermogen en accustatus, ook als de motor zelf geen data op het NMEA 2000-netwerk zet. En als derde kun je met Node-RED een eigen “virtuele motor” bouwen die je met data uit allerlei bronnen voedt.
Onze motor, een VETUS E-LINE, praat niet rechtstreeks NMEA 2000. VETUS levert bij het optionele schermpakket een klein bruggetje (een CANverter) dat een deel van de motordata van de eigen VE.Can-bus vertaalt naar NMEA 2000. Genoeg voor wat de boot-pagina nodig heeft.
Waarom het niet meteen werkte
In de praktijk verscheen er eerst niets. De oorzaak bleek subtiel: de VETUS-brug zet de motordata op het net als PGN’s die eigenlijk voor verbrandingsmotoren bedoeld zijn. De vroege firmware herkende die combinatie niet vanzelf.
De omweg lag voor de hand, want op de Cerbo draaide bij mij al SignalK, en daarin zág ik de motordata wel degelijk — toerental, gashendelstand, en de temperatuur van motor én controller. Dus bouwde ik in Node-RED een virtuele motor, en voedde die vanuit SignalK: hertz omgerekend naar toeren, kelvin naar graden Celsius, en de gashendelstand van tekst naar een getal. Het wérkte.
Alleen: het draaien van SignalK én Node-RED op de Cerbo joeg de CPU-belasting zo op dat de verbinding met de MG-BMS af en toe wegviel. Voor een dashboardweetje wil je niet je accubewaking in gevaar brengen. Dus die route heb ik weer afgebroken.
Samen met Victron opgelost
Toen werd het leuk. Via het Victron-forum kwam ik in contact met het team achter de functie. Om te achterhalen wat de VETUS-brug nou precies op de bus zette, koppelden ze op afstand met mijn installatie. Ik liep naar de boot, zette alles aan en bewoog de gashendel rustig langs vooruit, neutraal en achteruit, terwijl zij een candump draaiden — de ruwe CAN-berichten van het netwerk wegschrijven. Uit die opname konden ze aflezen wat er moest gebeuren. En omdat ik VETUS nog kende van eerdere gesprekken over onze aandrijving, kon ik de twee partijen mooi aan elkaar knopen.
Even later mocht ik een beta-firmware testen die de PGN’s van de VETUS-brug herkent en de data automatisch op de boot-pagina zet — zonder dat je nog iets hoeft in te stellen.
En daar stond het: accu, vermogen, temperaturen, toerental en gashendelstand. Alles wat je van een motordisplay verwacht, uit een kastje dat je toch al aan boord hebt.
De snelheid zelf komt bij ons van de GPS in de Victron GX LTE 4G, met een losse Bingfu-antenne. Dat werkt, maar het cijfer is wat springerig; een filtertje zou geen kwaad kunnen. De eenheid kies je trouwens zelf; bij ons staat het in km/h.
Vooruit en achteruit
Eén ding viel me meteen op: vooruit en achteruit stonden omgedraaid. Zette ik de hendel vooruit, dan meldde de pagina achteruit. Dezelfde omkering zie ik in mijn eigen datastroom — ook in SignalK, waarmee ik KIP en Grafana voed, moet ik de twee wisselen om het te laten kloppen. De wortel is telkens dezelfde: de VETUS-brug zet de richting met verbrandingsmotor-logica op de bus.
Dit was een van mijn eerste bevindingen, en ik heb het teruggekoppeld aan de Victron-community en de ontwikkelaars. Met resultaat: sinds firmwareversie v3.70 zit er een optie in het menu om de motorrichting om te draaien. Eén schakelaartje, en vooruit is weer vooruit.
Een sterk begin
Voor wie geen apart scherm wil, is dit een uitkomst. Victron ontwikkelt de functie nog volop door en voegt steeds meer motorcontrollers toe; VETUS was een van de eerste die meedeed. Voor een elektrische boot zou dit prima het hoofdscherm kunnen zijn.
En wil je later toch meer, dan hang je er een groter scherm bij. Zo’n elektrische ombouw is een flinke investering; op deze manier begin je klein en groei je er stap voor stap in. Dat is juist het mooie van de NMEA 2000-bus: je knoopt er later nieuwe apparaten aan, wanneer er weer wat gespaard is.
Toch blijft er één wens. Mijn gasten kennen het verbruik niet, en omdat het zo stil en soepel vaart, gebruiken ze vaak veel meer energie dan nodig. Op zich geen ramp — maar ik kan alleen op openbare plekken laden, dus hoog verbruik betekent bij mij wachttijd aan de laadpaal. En vermogen loopt ongeveer met de derde macht van de snelheid: twee keer zo snel is al gauw acht keer zoveel vermogen.
Een verbruiksgetal op de boot-pagina — kWh per km — zou dat in één oogopslag zichtbaar maken. Voorlopig reken ik het zelf uit, met SignalK, Node-RED en KIP op de Pi. Totale overkill voor één cijfertje, maar zo gaat dat bij nieuwsgierige mensen. Het staat nog altijd op mijn Victron wenslijst.
