Wie de ombouw naar elektrisch varen gemist heeft: in Deel 1 tot en met Deel 5 lees je het hele verhaal terug, van de eerste schetsen tot de eerste data.
Hoe meet je succes?
Niet in kilowatturen, zo blijkt — maar in de reacties van mensen op straat en aan boord.
We krijgen ze vanaf de kant, vanaf bruggen, vanaf andere boten. Over hoe de oude schuit er na de restauratie weer bij ligt, en vooral over hoe stil hij is. Dat is natuurlijk leuk.
Wat me misschien nog meer plezier doet, is dat het historische karakter bewaard is gebleven. Ondanks de accubak met alle apparatuur die erbij kwam. Bij een boot van deze leeftijd luistert dat nauw. Niemand die aan boord stapt, vermoedt wat er allemaal in zit.
Het tweede ijkpunt zijn de mensen met hun achtertuin aan het water, en dat zijn er veel hier. Die merken je op — juist omdat er niets op te merken valt. Geen geknetter dat de tuin in slaat, alleen een boot die voorbijglijdt. Daar komen de leukste gesprekjes van. Vaak roepen ze onderling wat over de schuit en zijn dan verbaasd dat wij antwoorden, zo stil is Cornelis.
En dan is er nog een derde graadmeter, mijn favoriet: de eendjes blijven gewoon zitten. Honden, meestal in een achtertuin, slaan pas aan als we al voorbij zijn. De weidevogels kijken niet eens op. Als de natuur je niet meer registreert, dan doe je iets goed.
En aan boord?
Binnen is het verschil zo mogelijk nog groter dan buiten.
Je hoeft je stem niet meer te verheffen. Geen dieselstank meer, geen trillingen in de romp, geen vette troep meer in de bilge, en — niet onbelangrijk — geen onderhoud meer aan een oude motor. Wat daarvoor terugkwam is koppel. Heel veel koppel, direct beschikbaar. Een klein tikje gas en de boot komt soepel, bijna moeiteloos in beweging. Geen aanloop, geen gebrom, hij gáát gewoon.
Het went trouwens nooit helemaal, dat glijden. Een jaar later betrap ik mezelf er nog steeds op. De boot is nu zo stil dat je je bijna gaat storen aan de luchtbellen onder het vlak (echt!).
En die laadangst?
De vraag die we het vaakst krijgen: hoe ver kun je eigenlijk? In Deel 5 doken we er voor het eerst met testdata in; inmiddels is er een jaar praktijk bij. En in de stad blijkt elektrisch varen een compleet non-issue. Laden gaat gemakkelijk, het verbruik is echt laag, en de accu is volgens mij nog niet één keer onder de 50 procent geweest — terwijl we vaak meerdere keren varen zonder tussendoor te laden.
Eerlijk is eerlijk: op langere tochten gaat het vast meer spelen. Die gaan we dit jaar maken — en dan meten we het gewoon.
Eén jaar elektrisch varen: de balans
Laten we ook eerlijk zijn over de andere kant. Het was een flinke som geld. We hebben er een hoop werk in gestoken en nog meer uitgezocht. En toch: we staan achter vrijwel elke keuze die we gemaakt hebben.
Het beste voorbeeld is de lader. Onze MultiPlus-II 48/3000/35 laadt met maximaal 35 ampère — zo’n 1,9 kW. De laadpaal kan met 16 ampère bijna het dubbele leveren, en de accu’s zouden dat prima aankunnen. Vol laden duurt daardoor ruim negen uur; met een maat groter was dat zo’n beetje gehalveerd.
Hadden we dan die grotere moeten nemen? Nee. En dat zit zo: de lader is bemeten op de hoogte van de accubak, en de accubak op de tafel. Klap de biertafel omhoog tegen de accubak en je hebt één lange tafel. Een zwaardere lader betekent een hogere bak — en dan klopt dat qua verhoudingen ineens allemaal niet meer met de boot. Wij kozen voor een interieur dat klopt, en namen wat langzamer laden op de koop toe.
In de praktijk is het goed te doen. We laden aan de publieke paal voor bootjes op de Nieuwlandersingel, en dat is toevallig ook nog eens een mooie plek om te liggen. En het sommetje relativeert alles: een uurtje laden is ongeveer 1,9 kWh, en op kruissnelheid verbruiken we zo’n 800 W. Eén uur aan de paal is dus meer dan twee uur varen. Tja. Zo erg is dat niet.
Wat blijft er dan nog te wensen over? Twee dingen, allebei klein maar hardnekkig. Het scherm van de motor en het scherm van de accu’s rekenen ieder hun eigen waarheid uit, en die twee zijn het niet altijd eens. En de boot kan ik alleen zien als ik ernaast sta — ligt hij er goed bij, is de accu nog vol? Geen idee, tot ik er weer ben.
Je voelt hem al aankomen: daar gaan we dit jaar wat aan doen.
Wat gaan we dit jaar doen?
Er lopen dit seizoen drie rode draden door de verhalen.
Minder. Onderdelen weghalen die er twee keer in zitten. De overbodige shunt is er inmiddels al uit (daarover binnenkort meer), en de losse 4G-dongel gaat volgen. Ook de losse lader van de 12V-accu’s voor de bilgepompen vervangen we door een slimme.
Meten. Een Raspberry Pi komt aan boord, met een zogenaamde ‘hat’ die hem op het NMEA 2000-netwerk aansluit. Op datzelfde netwerk komt een GPS van LXNAV, en de boot gaat online — zodat ik vanaf de bank kan zien hoe hij erbij ligt. Ook komt er een AIS-ontvanger, om de rondvaartboot, het pontje en het scheepsverkeer op het kanaal te vermijden.
Meemaken. Want daar doen we het voor: gewoon varen. De grote vraag die we dit jaar met data gaan beantwoorden: halen we Amsterdam op één lading? En wat is eigenlijk onze zuinigste snelheid?
Tot slot
Ruim een jaar geleden hoopte ik vooral dat alle getallen op het scherm zouden kloppen. Een seizoen, een winter en heel wat vaaruren later kan ik zeggen: het klopt.
En ik ben nog steeds heel blij met de keuze voor VETUS. Toen we een jaar geleden de markt afstruinden, vond ik dit al de mooiste, best doordachte en meest uitontwikkelde oplossing die er te krijgen was — en een jaar varen heeft dat alleen maar bevestigd. Ik raad het dan ook iedereen aan die over elektrisch varen nadenkt. Meer weten? Kijk eens op de VETUS-pagina over elektrisch varen.
En wil je de hele ombouw nog eens terugzien? Samen met VETUS maakten we er een video over — de hele verbouwing in een paar minuten:
Op naar jaar twee!
